Άρθρο του Δημήτρη Δημητρίου στο dikaiologitika.gr

Η σημασία της «αξίας ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων» του Οφειλέτη ή/και του Συνοφειλέτη στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό

 

Με την έννοια «αξία ρευστοποίησης περιουσιακών στοιχείων» στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό (νόμος 4469/2017), δηλώνεται η αξία που θα είχαν τα περιουσιακά στοιχεία του Οφειλέτη (ή και Συνοφειλέτη) σε περίπτωση που διεξαγόταν Αναγκαστική Εκτέλεση κατ΄αυτών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 977 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περί συρροής των προνομίων των Πιστωτών.

Η αξία της ρευστοποίησης συνδέεται με την Αρχή της Μη Χειροτέρευσης της Οικονομικής Θέσης των Πιστωτών, την οποία θέτει ως βασική προϋπόθεση για την νομιμότητα της Σύμβασης Αναδιάρθρωσης ο ν. 4469/2017 (άρθρο 9§2), όπως εκθέτουμε παρακάτω. Η μη τήρηση της Αρχής της Μη Χειροτέρευσης θα οδηγήσει είτε σε άρνηση συμμετοχής του βλαπτόμενου Πιστωτή της πλειοψηφίας είτε σε δικαστική ακύρωση της Σύμβασης Αναδιάρθρωσης με πρωτοβουλία του βλαπτόμενου Πιστωτή της μειοψηφίας.

Επομένως, η έννοια της «αξίας ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων» πρέπει να κατανοηθεί σωστά και να ληφθεί σοβαρά υπόψη πριν ακόμα αποφασίσει ο Οφειλέτης να υπαχθεί στην διαδικασία αυτή.

Παρακάτω παρουσιάζουμε συνοπτικά μερικά ζητήματα σχετικά με την ερμηνεία και εφαρμογή της έννοιας αυτής:

  • Ρευστοποίηση της περιουσίας τίνος ;

Κρίσιμη δεν είναι μόνο η αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του Οφειλέτη, αλλά και αυτής του Συνοφειλέτη. Με την εξής διαφοροποίηση: Η μεν αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του Οφειλέτη λειτουργεί ως ένα «πλαφόν» (ελάχιστο όριο), κάτω του οποίου δεν μπορεί να πέσει το συνολικό ποσό που θα διανεμηθεί στους Πιστωτές με την Σύμβαση Αναδιάρθρωσης. Η αξία ρευστοποίησης, όμως, της περιουσίας του Συνοφειλέτη δεν συμπεριλαμβάνεται γενικώς και χωρίς προϋποθέσεις στο ελάχιστο αυτό συνολικό ποσό διανομής.

Αντιθέτως, η αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του Συνοφειλέτη συνυπολογίζεται ΜΟΝΟ για την ικανοποίηση των Πιστωτών εκείνων, έναντι των οποίων ευθύνεται ο Συνοφειλέτης.

Εξάλλου, στην έννοια «αξία ρευστοποίηση περιουσίας» περιλαμβάνονται και τα περιουσιακά στοιχεία Τρίτων που είναι βεβαρημένα υπέρ απαιτήσεων συγκεκριμένου Πιστωτή κατά του Οφειλέτη ή/και Συνοφειλέτη. Τούτο δικαιολογείται από το γεγονός ότι και τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία θα αποτελούσαν αντικείμενο αναγκαστικής εκτέλεσης προκειμένου να εξοφληθεί χρέος του Οφειλέτη ή του Συνοφειλέτη έναντι του συγκεκριμένου αυτού Πιστωτή.

 

  • Ρευστοποίηση περιουσίας και προαφαίρεση («εν δυνάμει διαγραφή») ειδικών χρεών:

Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι, καταρχάς, η αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του Συνοφειλέτη δεν λαμβάνεται υπόψη για την αποπληρωμή των προστίμων της Φορολογικής Διοίκησης (κατά 95%), των προσαυξήσεων και τόκων υπερημερίας του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (κατά 85%) και του συνόλου των τόκων υπερημερίας των Πιστωτών του Ιδιωτικού Τομέα. Τούτο προκύπτει από την διατύπωση του εδαφίου δ΄ της §2 του άρθρου 9 του ν.4469/2016.

Με άλλα λόγια, η «προαφαίρεση» των ανωτέρω ειδικών οφειλών μπορεί να γίνει ακόμα κι αν η συνολική αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του Συνοφειλέτη θα υπερέβαινε το ποσό αυτών των οφειλών. Μόνο στην περίπτωση και κατά την έκταση που το επιτρέπει η «ικανότητα αποπληρωμής» του οφειλέτη δεν θα επιτρέπεται η «προαφαίρεση» αυτών των ειδικών οφειλών. Η ικανότητα αποπληρωμής του Οφειλέτη πάντως είναι ευρύτερη έννοια και δεν ταυτίζεται με την αξία της ρευστοποίησης της περιουσίας του Συνοφειλέτη.

 

  • Προσοχή στην εκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο Οφειλέτης και οι Σύμβουλοί του θα πρέπει να έχουν υπολογίσει την αξία της ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του ίδιου του Οφειλέτη αλλά και του Συνοφειλέτη, ήδη πριν από την κατάστρωση της Πρότασης Αναδιάρθρωσης. Μάλιστα, ενώ συνήθως ο οφειλέτης έχει την τάση να «διογκώνει» την εκτιμώμενη αξία των περιουσιακών στοιχείων του έναντι των Πιστωτών του, προκειμένου είτε να τους πείσει ότι είναι φερέγγυος είτε να επιδιώξει την εκπλειστηρίαση της περιουσίας του στην μεγαλύτερη δυνατή αξία, εντούτοις, ειδικά στην διαδικασία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού ο Οφειλέτης έχει συμφέρον να εμφανίσει την (κατά το δυνατό) μετριοπαθέστερη εκτίμηση της εμπορικής αξίας των περιουσιακών του στοιχείων ώστε να μειώσει το συνολικό ποσό που θα πρέπει να διανεμηθεί στους Πιστωτές με την Σύμβαση Αναδιάρθρωσης.

Από την άλλη, όμως, εάν αποτύχει τελικά η διαδικασία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, τότε η «μετριοπαθής» αυτή εκτίμηση δεν θα λειτουργεί προς το συμφέρον του Οφειλέτη.

  • Αξία ρευστοποίησης περιουσίας και εφαρμογή των διατάξεων του ΚΠολΔ για την Αναγκαστική Εκτέλεση

Η «αξία ρευστοποίησης της περιουσίας» δεν είναι ένα απλό ζήτημα εκτίμησης αξίας κινητών ή ακινήτων περιουσιακών στοιχείων. Είναι έννοια άρρηκτα συνδεδεμένη με την έκταση ικανοποίησης έκαστου Πιστωτή στην υποθετική περίπτωση που θα λάβαινε χώρα αναγκαστική εκτέλεση κατά των περιουσιακών στοιχείων του Οφειλέτη ή Συνοφειλέτη.  Για τον υπολογισμό της αξίας αυτής, θα εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 977 του ΚΠολΔ που ρυθμίζουν την συρροή των προνομίων των Πιστωτών και την προαφαίρεση των δαπανών της εκτέλεσης από το εκπλειστηρίασμα. Προφανώς, η σωστή εφαρμογή των κανόνων του άρθρου 977 προϋποθέτει την επαρκή γνώση των γενικών (άρθρο 975 ΚΠολΔ: αφορά όλα τα κινητά και ακίνητα) και των ειδικών προνομίων (άρθρο 976 ΚΠολΔ: αφορά συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία στα οποία έχει εγγραφεί ενέχυρο ή υποθήκη ή προσημείωση).

Από τα παραπάνω καθίσταται φανερό πόσο στενή πρέπει να είναι η συνεργασία οικονομικού και νομικού συμβούλου κατά την κατάστρωση της Πρότασης Αναδιάρθρωσης, κατά την διαπραγμάτευση με τους Πιστωτές και τέλος κατά την κατάρτιση της Σύμβασης Αναδιάρθρωσης.

 

Δημήτρης Δημητρίου

Δικηγόρος-Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής

Συντονιστής Εξωδικαστικού Μηχανισμού

Μέλος της νομικής ομάδας «ΣΥΜΠΡΑΞΗ Νομικοί Σύμβουλοι- Διαμεσολαβητές για την βιωσιμότητα της επιχείρησης»

www.sympraxi-law.gr

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *